Baike.dev
All toolsOnline toolsAI codingTrendingOpen sourceNewsSubmit
Log in
< Back to tools
B

bato

> 编程语言
Open source

Ang Bato ay isang programming language sa wikang Filipino

348 stars0 likes2 views
WebsiteGitHub

About

Ang Bato ay isang programming language sa wikang Filipino

Bato

Ang Bato Programming Language ay isang scripting language sa wikang Filipino.

Ang layunin ng proyektong ito ay upang mag turo ng Computer Programming sa wikang Filipino, sa madaling maintindihang wika upang matutuhan ito.

Subukan ang Bato interactive online console.

Media

  • Yukihiro Matzumoto (Chief Designer of Ruby) - https://twitter.com/yukihiro_matz/status/962193256929832960
  • The Register - https://www.theregister.co.uk/2018/03/21/philippines_ruby_bato
  • Speed Magazine - https://web.archive.org/web/20220517213101/https://www.speedmagazine.ph/bato-tagalog-programming-language-by-joel-bryan-juliano/
  • University of the Philippines (UPLB Mathematical Sciences Society) - https://twitter.com/uplbmass1973/status/1429684834511716355
  • De La Salle University (Access DLSU) - https://www.facebook.com/AccessDLSU/posts/1666465890181933
  • San Beda University (BITS San Beda) - https://www.facebook.com/BITSSanBeda/photos/a.476052709434852/1391553414551439
  • Philippine Web Design Organization (Form Function Class) - https://twitter.com/ffcph/status/1015212784089534464
  • FullStack HQ - https://twitter.com/fullstackhq/status/1429035930640388106
  • Programmer Ako - https://www.facebook.com/ProgrammerLang/posts/808487952978981
  • Algo Filipino - https://www.facebook.com/AlgoFilipino/posts/149472316929258
  • Binalatongan Community College (BITS) - https://www.facebook.com/BinalatonganCommunityCollegeBITS/posts/207649374632071
  • Philippine Insider TV (YouTube) - https://www.facebook.com/philippineinsidertv/posts/186868113430790
  • Jeck's Tech Nook - https://www.facebook.com/jeck.tech.nook/posts/442902100786391
  • YCombinator Hacker News - https://twitter.com/hnbot/status/951816054161977344

Pagtatalaga

Kailangan mo munang i-install ang Ruby programming language (version 3.0.1 o mas bago) at pagkatapos maitalaga ang Ruby, i-run naman ito

bash
gem install bato

Bakit Bato?

Ang bato ay hango sa Ruby Programming Language na may Filipino sintaks. Ang kadahilanang ginamit ang pangalang 'bato' ay dahil ang Ruby ay isang uri ng bato.

Ang unang program

Gumawa ng isang file na kamusta_mundo.bt na may mga sumusunod na nilalaman

ruby
kapag 1 > 0
  mag_print "Kumusta mundo!"
kung_hindi
  mag_print "Mayroong sira"
wakas

at pa-andarin ang program sa pamamagitan ng

bash
bato kamusta_mundo.bt

Sintaks

Pagsusulat

ruby
"Ito ay mga serye ng mga sulat sa wikang Filipino"
 'wara gnadnagam'
'Pangungusap'.haba                # => 11

Ekspresyong Boolean

ruby
tama
mali
hindi tama

Kondisyon

Paggamit ng kondisyon.

ruby
halaga = 100

mensahe = kapag halaga > 100 dapat
 "ayos lang"
kung_kapag halaga > 0 dapat
 "ok lang"
kung_hindi
 "wala lang"
wakas

mag_print mensahe

mensahe = 
  kung_sakaling halaga
  pagka 5 dapat "lima"
  pagka 4 dapat "apat"
  kung_hindi "wala"
  wakas

mag_print mensahe

Pamamaraan sa pagkakamali

NOTE: Hindi ito gagana sa online compiler, ngunit sa pag i-install lang sa iyon computer. Tignan ang seksiyon na Pagtatalaga

ruby
bilang_ng_pagkakamali = 0
simula
  # mag komento kapag hindi sigurado
  1 / 0
iligtas => pagkakamali
  bilang_ng_pagkakamali += 1
  subukang_muli kapag bilang_ng_pagkakamali  "Magandang araw sa iyo Maria!"
iprintAngPangalan         # => "Magandang araw!"

Paggamit ng mga ekspresyon ng mga salita sa program

wakas

Maari kang gumamit sa alin sa mga sumusunod sa pagtatapos ng program

ruby
wakas
dulo
katapusan

Halimbawa

ruby
bilang_ng_saging = 2

mensahe =
  kapag bilang_ng_saging > 1
    "Mayroon akong #{bilang_ng_saging} saging! "
  kung_hindi
    "Wala na akong saging! "
  wakas

mag_print mensahe

kung_iba

Kapag ang ekspresyon ay hindi nasunod maaring gumamit sa alin sa mga sumusunod

ruby
iba
kung_iba
kung_hindi
kung_hindi_naman
kapag_hindi
kapag_hindi_naman
kung_hindi_pa
kapag_hindi_pa
at_kung_hindi
at_kapag_hindi
at_kung_hindi_naman
at_kapag_hindi_naman
at_kapag_hindi_pa
at_kung_hindi_pa
maliban_dito
maliban_sa_mga_ito

Halimbawa

ruby
pangalan_mo = "Maliksi"

mensahe =
  kapag_ang pangalan_mo == "Maliksi"
    "Ikaw ay si #{pangalan_mo}!"
  kung_hindi_naman
    "Magandang araw sa iyo #{pangalan_mo}!"
  wakas

mag_print mensahe

sakali

Kapag mayroon kang ekspresyon na madaming resulta gawa ng mga iba't ibang kondisyon, maari kang gumamit ng mga sumusunod

ruby
sakaling
sakali
kung_sakaling
sakali_na
kung_sakali_na
kalagayan
kaukulan

Halimbawa

ruby
pangalan_mo = "Mabait"

mensahe =
  sakaling pangalan_mo
  ay "Maliksi"
    "Ikaw ay si Maliksi!"
  ay "Matipuno"
    "Ikaw ay si Matipuno!"
  ay "Mabait"
    "Ikaw ay si Mabait!"
  maliban_dito
    "Magandang araw sa iyo!"
  wakas

mag_print mensahe

tiyakin

Kung mayroon kang ekspresyon na gusto mong masunod kahit ano pa ang kahihinatnan nito, gumamit ng mga sumusunod

NOTE: Hindi ito gagana sa online compiler, ngunit sa pag i-install lang sa iyon computer. Tignan ang seksiyon na Pagtatalaga

ruby
tiyaking
matiyak
tiyakin
siguraduhing
siguraduhin
panigurado

Halimbawa

ruby
simulan
  itaas "May sira!"
agapan
  mag_print "Ipagpatuloy..."
  itaas "May nasira na na-agapan"
tiyaking
  mag_print "Tapos na"
wakas

grupo

Ang grupo ay ang lalagyanan ng mga kabilang na klase sa iyong program

ruby
grupo

Halimbawa

ruby
grupo Hayop
  KABUUAN = 5

  bilang Aso
    ang tahol
      mag_print "Woof..."
    wakas

    ang kumanin
      mag_print "..."
    wakas

    ang ikembot_ang_buntot
      mag_print "Ginagawa ko ito dahil masaya ako!"
    wakas
  wakas
wakas

dami = 6
browny = Hayop::Aso.kumatawan
browny.ikembot_ang_buntot kapag dami >= Hayop::KABUUAN

ngunit_kapag

Gumamit ng ngunit_kapag kapag mayroon ka pang kondisyon maliban sa nauna ng kondisyon

ruby
ngunit_kapag
kung_kapag
ngunit_kapag_ang
kung_kapag_ang

Halimbawa

ruby
pangalan_mo = "Masipag"
kapag_ang pangalan_mo == "Matipuno"
  mag_print "Ikaw ay si Matipuno!"
ngunit_kapag_ang pangalan_mo == "Masipag"
  mag_print "Ikaw ay si Masipag!"
maliban_sa_mga_ito
  mag_print "Wala kang rekord saamin!"
wakas

ang

Ang ang ay may kalakip na pangalan upang ito ay matawag sa program

ruby
ang
panuntunan
panuntunang

Halimbawa

ruby
ang id(estudyante = {})
  pangalan = estudyante[:pangalan]
  edad     = estudyante[:edad]
  tirahan  = estudyante[:tirahan]
  baitang  = estudyante[:baitang]
  seksiyon = estudyante[:seksiyon]

  mag_print  pagkakamali
  bilang_ng_pagkakamali += 1
  subukang_muli kapag bilang_ng_pagkakamali  0
  mag_print "mas madami!"
kung_iba
  mag_print "may sira"
wakas

bilang

Ang bilang ay ang pagsasabilang ng isang kaukulang klasipikasyon

ruby
bilang

Halimbawa

ruby
grupo Tinapay
  bilang Donut
    ang flavor
      mag_print 'Strawberry!'
    wakas
  wakas
wakas

tinapay = Tinapay::Donut.kumatawan
tinapay.flavor
=> 'Strawberry!'

habang

Gumamit ng habang kung may hinihintay pa na resulta, kondisyon o pangyayari

ruby
habang
habang_ang

Halimbawa

ruby
may_buhay = totoo

habang may_buhay
  mag_print 'may pag-asa!'
  hinto
wakas
=> 'may pag-asa!'

alyas

Gumamit ng alyas kung kailangan mo tawagin sa ibang pangalan ang iyong panuntunan

ruby
alyas

Halimbawa

ruby
bilang Hayop
  ang aso
    mag_print 'si browny ay mabait!'
  wakas
  alyas browny aso
wakas

hayop = Hayop.kumatawan
hayop.browny
=> 'si browny ay mabait!'

nakatukoy?

Ang nakatukoy? ay ginagamit kung kailangan malaman kung umiiral ang isang grupo o klase

ruby
nakatukoy?
nakasaad?

Halimbawa

ruby
grupo Manggagawa
  bilang Magsasaka
    ang pananim
      ['sibuyas', 'kamatis', 'palay', 'mais'].isaisahin na_ganito |pananim|
        mag_print "Mag tatanim ng #{pananim} ngayong panahon"
      wakas
    wakas
  wakas
wakas

kung nakatukoy?(Manggagawa::Magsasaka)
  mag_print 'May nakatukoy!'
wakas

tanggalin

Ginagamit ang tanggalin kung may tatanggaling panuntunan sa isang klase

ruby
tanggalin
magtanggal

Halimbawa

ruby
grupo Hayop
  bilang Aso
    ang tahol
      mag_print 'baw waw!'
    wakas
  wakas
wakas

bilang Pusa  pagkakamali
  mag_print "ang pagkakamali ay '#{pagkakamali}'"
wakas

ihinto

Gumamit ng 'hinto' kung may nais kang matapos na kondisyon gamit ang 'habang'

ruby
ihinto
hinto

Halimbawa

ruby
nakamit = mali

habang nakamit == mali
  mag_print 'hindi pa nakakamit!'
  hinto
wakas

mag_print 'nakamit na!'

sa

Ginagamit ang 'sa' kung nais mong matukoy ang kasulukuyang listahan

ruby
sa
sa_loob_ng
nasa
na_nasa

Halimbawa

Tignan ang para_sa

ganito

Ginagamit ang 'ganito' kung nais mong i konteksto ang kasulukuyang listahan

ruby
na_ganito
nang_ganito
ganito

Halimbawa

Tignan ang magbigay_daan, nakatukoy?

hanggang

Ang 'hanggang' ay magpapatuloy tumakbo hanggang maabot ang tamang kundisyon.

ruby
hanggang
hanggang_ang
mapa_hanggang

Halimbawa

ruby
pambilang = 0
panghuling_numero = 5
simula
  mag_print "Ang numero ay #{pambilang} na"
  pambilang += 1
wakas hanggang pambilang  totoo

katangian

Ang 'katangian' ay ginagamit upang makapag takda at makapag basa ng value sa katangian na ipinahayag sa loob ng grupo.

ruby
katangian
panguri

Halimbawa

ruby
bilang Robot
  katangian :pangalan, :kakayahan

  ang magpakilala
    mag_print <<-INTRO
        Ako ay isang Robot!
        Ang pangalan ko ay "#{sariling.pangalan}"
        Ako ay may kakayahang mag "#{sariling.kakayahan}"
    INTRO
  wakas
wakas

robot = Robot.gumawa
robot.pangalan = "bot-chukoy"
robot.kakayahan = "tambling"
robot.magpakilala

ulit-ulitin

Ang 'ulit-ulitin' ay ginagamit upang paikot-ikutin ang ekspresyon hanggang ihinto ito kapag natupad ang isang kondisyon.

ruby
paulit_ulit
ulit_ulitin

Halimbawa

ruby
pambilang = 0

paulit_ulit na_ganito
  ihinto kapag_ang pambilang == 10
  mag_print pambilang
  pambilang += 1
wakas

Pagtulong sa pagdedevelop ng Bato

Magpadala ng mga kahilingan sa paggawa ng ticket.

Lisensya

Instituto Ng Tekonolohiya sa Massachusetts License (makikita sa LICENSE.txt na file).

Issues· 0 open

View all issuesOpen on GitHub

No open issues yet, or sync has not completed.

> Tags

Ruby

No comments yet. Be the first to share.

> Details

PublishedAug 1, 2026
UpdatedSep 18, 2026
Category编程语言
PricingOpen source

> Related tools

T
TypeScript
JavaScript 的超集,为前端与全栈提供静态类型
P
Python
通用编程语言,广泛用于 Web、数据与 AI
G
Go
Google 推出的简洁高效系统语言