Ev Ağı Nasıl Çalışır?
Bir ev ağını en basit haliyle şöyle düşünebiliriz: Ev router'ı burada iki farklı dünyayı birbirine bağlar: ISP üzerinden ulaştığı dış ağ ve evdeki cihazların bulunduğu yerel ağ.
Bu basit topolojinin arkasında LAN, WAN, subnet, DHCP, routing, NAT, firewall, bridge ve VLAN gibi kavramlar birlikte çalışır.
1.
Ev ağı, ISP ve internet tarafı LAN ve WAN LAN — Local Area Network, router'ın yerel ağ tarafıdır.
Evdeki laptop, telefon, NAS, televizyon gibi cihazlar genellikle bu tarafta bulunur. Örneğin router'ın LAN adresi: olsun.
Cihazlar da: adreslerini kullanabilir.
Bunların tamamı aynı: yerel IP ağına aittir.
WAN — Wide Area Network ise router'ın kendi yerel ağı dışındaki bir upstream ağa bağlandığı taraftır.
Tipik bir evde: şeklinde görünür.
LAN ve WAN, Ethernet kablosunun fiziksel türünü tanımlamaz.
Aynı standart Ethernet bağlantısı bir router için LAN, başka bir router için WAN rolünde olabilir. Örneğin: Buradaki ağı: upstream router açısından LAN, downstream router açısından WAN tarafıdır.
Dolayısıyla LAN ve WAN kavramları hangi router açısından baktığımıza göre anlam kazanır.
Upstream ve downstream Ağda internet veya daha üstteki ağa doğru olan yön upstream, son kullanıcı cihazlarına doğru olan yön ise downstream olarak adlandırılır.
Downstream router'ın internete doğru bağlandığı router onun upstream router'ıdır.
Bu terminoloji özellikle evde bir modem/router arkasına ikinci bir router bağlandığında kullanışlı hale gelir.
ISP'nin rolü ISP — Internet Service Provider, ev ağını daha büyük internet altyapısına bağlayan servis sağlayıcıdır.
Kabaca: ISP, bağlantı tipine göre router'a veya modem/router'a bir IP konfigürasyonu sağlar ve internet yönündeki trafiği kendi ağı üzerinden taşır.
Router'ın ISP tarafında aldığı IP: gibi global olarak route edilebilir bir adres ise bu bir public IP olabilir.
Bu durumda: gibi bir yapı oluşur.
Ancak WAN tarafında bulunan her IP'nin public olması gerekmez.
Public IP, private IP ve CGNAT Ev ağlarında kullanılan: aralıkları private IPv4 adres alanlarıdır. Örneğin: bir private subnettir.
Bu ağdaki: adresli laptop global internette adresiyle route edilmez.
Normal bir ev bağlantısında router bu private ağı bir public IP üzerinden internete çıkarabilir: Fakat ISP CGNAT — Carrier-Grade NAT kullanıyorsa router'ın WAN tarafında gerçek public IP bulunmayabilir. Örneğin: Burada NAT iki farklı seviyede yapılabilir: Bu durumda public IP doğrudan ev router'ına tahsis edilmemiştir; ISP'nin CGNAT altyapısı tarafından birçok abone arasında paylaşılabilir.
Bu nedenle: WAN adresi ile public IP aynı şey değildir.
WAN sadece router'ın upstream tarafındaki interface rolünü ifade eder.
2.
Yerel IP ağı nasıl tanımlanır?
Subnet Bir subnet, aynı Layer 3 IP ağının sınırını tanımlar. Örneğin: bir subnettir.
Buradaki , ilk 24 bitin network kısmı olduğunu belirtir ve IPv4 subnet mask karşılığı: şeklindedir.
Bu ağda: olur. Şu cihazlar: aynı subnettedir.
Fakat: başka bir subnettedir.
Aynı subnet içindeki iki cihaz normal şartlarda aralarında bir router'dan geçmeden haberleşebilir. Örneğin: aynı Layer 3 ağındadır.
Ama: farklı subnetlerdeyse aralarında bir router gerekir.
Gateway Bir host kendi subnet'i dışındaki bir adrese ulaşmak istediğinde paketi genellikle default gateway'ine gönderir. Örneğin laptop: adreslerine sahip olsun.
Laptop: adresindeki NAS'a ulaşırken aynı subnet içinde olduğu için gateway'e ihtiyaç duymaz.
Ama: adresine ulaşmak isterse bunun kendi subnet'i dışında olduğunu görür ve paketi: adresindeki router'a gönderir.
Dolayısıyla gateway: Bir hostun kendi subnet'i dışındaki ağlara ulaşmak için kullandığı next-hop router'dır.
DHCP Server ve DHCP Client Ev ağındaki cihazların bu IP konfigürasyonunu elle girmesi gerekmez.
Bunun için genellikle DHCP kullanılır.
Router'ın LAN tarafındaki DHCP server laptopa örneğin: bilgilerini verebilir.
Burada router DHCP Server, laptop ise DHCP Client rolündedir. İki router bulunan bir topolojide downstream router aynı anda iki farklı DHCP rolü üstlenebilir